กิจกรรม

โครงการหุ่นหรรษา พาแอ่วปางมะผ้า

จัดโดย โครงการโบราณคดีบนพื้นที่สูงในอำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน ระยะที่สอง สกว. และมหาวิทยาลัยศิลปากร สำนักงานส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กลุ่มแบ่งฝันปันใจ ถ้ำลอด อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน

หุ่นหรรษาพาแอ่วปางมะผ้า จัดขึ้นเพื่อพัฒนาศักยภาพ และส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ให้กับเยาวชนต่างชาติพันธุ์โดยใช้ละครหุ่นเป็นสื่อ โดยมุ่งสร้างสำนึกทางด้านโบราณคดี วัฒนธรรม ประเพณี และอัตลักษณ์ทางด้านชาติพันธุ์ให้กับเยาวชน เพื่อแสวงหาแนวทาง และเตรียมกระบวนการเรียนรู้ให้กับเยาวชนในด้านโบราณคดี และศิลปวัฒนธรรม ซึ่งเป็นการศึกษานอกระบบที่เน้นการมีส่วนร่วมของเยาวชน งานนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 18-20 เมษายน 2547

ภาพกิจกรรม

         
ครูใหม่อบรมเยาวชนก่อนแสดงละครหุ่น
ทดลองเล่น
เริ่มประดิษฐ์หุ่น
ล้อมวงประดิษฐ์หุ่น
 
 
การแสดงละครหุ่นโดยเด็กๆ
ครูใหม
ฟ้อนรำ ฟ้อนเทียน
ละครหุ่นเรื่อง เงาะป่า
 
เยาวชนตัวน้อยดูละครหุ่น
เยี่ยมชมแหล่งโบราณคดี
ผศ.ดร.รัศมี ให้ความรู้กับเยาวชนในค่าย
รูปหมู่
วันที่ 18 เมษายน เยาวชนตัวน้อยจากภายในอำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่มาจากหลายหมู่บ้าน ซึ่งมีความต่างกันของภาษาและวัฒนธรรม มีทั้ง ชาวมูเซอ ชาวลีซอ ชาวไทยใหญ่ และชาวกะเหรี่ยง ได้มาถึงศูนย์ศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่าถ้ำน้ำลอด หลังจากเยาวชนตัวน้อยได้รับฟังการอบรมเพื่อทำความรู้จักกับละครหุ่นแล้ว กิจกรรมที่เด็กลงมือทำเป็นลำดับแรก คือ การทำ "หุ่น" เพื่อใช้แสดงละคร ผลจากการจัดงานครั้งนี้ได้ช่วยส่งเสริมศักยภาพในการเรียนรู้ของเยาวชน หรือเด็กที่เข้าร่วมโครงการในด้านของการเรียนรู้ที่จะใช้ละครหุ่นเป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดความรู้ให้กับชุมชม และส่งเสริมให้เด็กกล้าแสดงออกในทางสร้างสรรค์ รวมถึงกระบวนการคิด
นอกจากนี้แล้วทางโครงการยังได้มีกิจกรรมในช่วงเวลากลางคืน ซึ่งเป็นการแสดงละครหุ่นเรื่อง อิเหนา หรือเจ้าเงาะ ที่เป็นเรื่องราวที่รู้จักกันดีในหมู่คนภาคกลาง อย่างไรก็ดีแม้ว่าเรื่องเจ้าเงาะจะไม่เป็นที่รู้จักในพื้นที่นี้สักเท่าไหร่ แต่ศิลปะการแสดงเป็นภาษาสากลที่ทำให้เด็ก และชาวบ้านในท้องถิ่นที่ส่วนใหญ่เป็นชาวไทยใหญ่ รวมทั้งมีชาวต่างประเทศมาเข้ามาชมการแสดง ด้วยความสนุกสนาน เพราะภาษาที่ใช้เป็นภาษาคำเมือง จึงเปรียบเสมือนภาษากลางที่ช่วยให้ผู้คนต่างภาษาต่างวัฒนธรรมสามารถรับรสความบันเทิงของการแสดงละครหุ่นได้

เช้าวันรุ่งขึ้นของวันที่ 19 เมษายน กิจกรรมของวันนี้เป็นกิจกรรมฐาน ที่เกี่ยวกับการพัฒนาความคิดในเชิงสร้างสรรค์ และการแก้ไขปัญหา เช่น ฐานกรอกน้ำใส่ขวด ฐานตารางช่างจำ เป็นต้น และนำเยาวชนตัวน้อยทัศนศึกษาแหล่งโบราณคดีถ้ำลอด เด็กหลายคนซักถามอย่างความสนใจ ถึงวิถีชีวิต และการอยู่อาศัยของคนสมัยโบราณที่เคยอาศัยอยู่ที่แหล่งโบราณคดี หลายคนบอกว่า อยากให้มีกิจกรรมนี้อีก

ผลจากการจัดกิจกรรมครั้งนี้จึงถือว่าประสบความสำเร็จอย่างน่าพอใจ เด็กหลายคนถึงกับบอกว่าไม่อยากกับบ้าน และอยากให้มีกิจกรรมนี้อีก

"โครงการหุ่นหรรษาพาแอ่วปางมะผ้า" ที่จัดขึ้นนี้คงไม่สามารถสำเร็จลงได้หากปราศจาก อาจารย์วิลาวัณย์ เศวตเศรณี (ครูใหม่) จากสำนักงานส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แม่งานหลักของการจัดแสดงละครหุ่น โดยเป็นทั้งผู้คิดกิจกรรมหลายๆอย่าง เป็นวิทยากร พี่เลี้ยง ผู้ควบคุมการแสดง และอื่นๆอีกมาก นอกจากนี้ยังมี อ.ดร.สุภาพร นาคบัลลังก์ (อ.พรรณ) แห่งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ทีมงานทั้งหลายไม่ว่าจะเป็นกลุ่มนักแสดงละครหุ่นจาก ม.เชียงใหม่ ได้แก่ แป้ม บ๋วย ออม หนึ่ง ลูกหว้า เก่ง โย กิ๊ฟ พี่เลี้ยงกลุ่มโบราณคดีได้แก่ มานะ เผ็ด กบ ออม และเป๊ก ที่สำคัญคือ พี่บ๋อง กำลังสำคัญของกิจกรรมสร้างสรรค์ และอีกหลายคนที่ไม่ได้เอ๋ยชื่อในที่นี้ แต่ที่ขาดไม่ได้เลยคือ ความร่วมมือของเยาวชนจากหมู่บ้านต่างๆในอำเภอปางมะผ้า ไม่ว่าจะเป็น บ้านเมืองแพม บ้านไร่ บ้านถ้ำลอด บ้านสบป่อง บ้านแม่ลางจันทร์ คุณครูจากโรงเรียนต่างๆที่ช่วยประสานงาน ที่สำคัญขอบคุณศูนย์ศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่าถ้ำน้ำลอด อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอนที่เอื้อเฟื้อที่พักและพาหนะการเดินทาง

ขณะนี้ช่าวกิจกรรมของโครงการหุ่นหรรษาพาแอ่วปางมะผ้า ได้ลงในหนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันที่ 17 มิถุนายน 2547 เขียนโดยนายมานะ แก้ววงษ์วาน ผู้ช่วยนักวิจัยของโครงการ คลิ๊กอ่านได้ที่นี่